{"id":2671,"date":"2026-04-02T17:57:24","date_gmt":"2026-04-02T15:57:24","guid":{"rendered":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/?p=2671"},"modified":"2026-04-02T17:57:26","modified_gmt":"2026-04-02T15:57:26","slug":"zdrowie-psychiczne-u-mlodych-doroslych-z-fasd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/?p=2671","title":{"rendered":"Zdrowie psychiczne u m\u0142odych doros\u0142ych z FASD"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Zaburzenia neurorozwojowe zwi\u0105zane z alkoholem, znane r\u00f3wnie\u017c jako Spektrum P\u0142odowych Zaburze\u0144 Alkoholowych (FASD) s\u0105 jednym z najcz\u0119stszych zaburze\u0144 neurorozwojowych na \u015bwiecie. Wskazuje si\u0119 na niedoszacowanie i nisk\u0105 wykrywalno\u015b\u0107 problemu, wynikaj\u0105c\u0105 z braku \u015bwiadomo\u015bci, trudno\u015bci diagnostycznych oraz l\u0119ku przed stygmatyzacj\u0105.<sup>1<\/sup> W Polsce rozpowszechnienie FASD wynosi niemniej ni\u017c 2%, a FAS wyst\u0119puje u co najmniej 4 os\u00f3b na 1000. <sup>2<\/sup><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zaburzenia zdrowia psychicznego s\u0105 uznawane za jedne z najcz\u0119stszych chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych z FAS lub FASD, wyst\u0119puj\u0105ce u nawet 70% doros\u0142ych.<sup>3<\/sup> Niekt\u00f3re z nich mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 we wczesnym dzieci\u0144stwie, inne w okresie dojrzewania. Najcz\u0119\u015bciej nale\u017c\u0105 do nich l\u0119k i depresja. Szeroki zakres problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym wyst\u0119puje znacznie cz\u0119\u015bciej u os\u00f3b z FASD ni\u017c w populacji og\u00f3lnej. S\u0105 to ataki paniki (17-krotnie cz\u0119\u015bciej), schizofrenia (4-5 razy cz\u0119\u015bciej), choroba afektywna dwubiegunowa (6-krotnie cz\u0119\u015bciej) i psychoza (10-krotnie cz\u0119\u015bciej). R\u00f3wnie\u017c zaburzenia zwi\u0105zane z nadu\u017cywaniem alkoholu i substancji psychoaktywnych wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej u doros\u0142ych z rozpoznaniem FASD. Prawie 80% badanych spe\u0142nia kryteria dla zespo\u0142u nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD\/ADD). Inne cz\u0119ste opisywane problemy to: zaburzenia osobowo\u015bci, zaburzenia opozycyjno-buntownicze i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. <sup>4, 5<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Sen jest powa\u017cnym wyzwaniem dla doros\u0142ych \u017cyj\u0105cych z FASD, co sugeruje, \u017ce nie jest to problem wyst\u0119puj\u0105cy wy\u0142\u0105cznie w dzieci\u0144stwie. Trudno\u015bci z zasypianiem i utrzymaniem snu stwierdzono u 50\u201370% os\u00f3b, niekt\u00f3rzy zg\u0142aszali r\u00f3wnie\u017c koszmary senne, nocne poty i og\u00f3lne uczucie ci\u0105g\u0142ego zm\u0119czenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Zmiany w wzorcach snu sugeruj\u0105, \u017ce alkohol w okresie prenatalnym mo\u017ce indukowa\u0107 zmiany w kontroli rytm\u00f3w dobowych. Bior\u0105c pod uwag\u0119 znaczenie snu dla prawid\u0142owego rytmu dobowego, w tym r\u00f3wnowagi hormonalnej, problemy ze snem prawdopodobnie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wielu innych schorze\u0144, w tym nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, cukrzycy i oty\u0142o\u015bci. <sup>6<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 wp\u0142ywu prenatalnej ekspozycji na alkohol (PAE), w tym uznanie FASD, wzrasta w wielu krajach, osoby z FASD nadal napotykaj\u0105 znaczne bariery w dost\u0119pie do odpowiedniej opieki, uwzgl\u0119dniaj\u0105cej ich potrzeby rozwojowe, fizyczne i psychiczne. Wiele z tych barier wyst\u0119puje na poziomie systemowym i wynika z braku wiedzy na temat FASD, zar\u00f3wno w sektorze opieki zdrowotnej jak i w innych sektorach (w tym edukacji i w wymiarze sprawiedliwo\u015bci. <sup>7<\/sup> Same interwencje w zakresie zdrowia psychicznego cz\u0119sto nie s\u0105 ukierunkowane, ani dostosowane do neurorozwojowych potrzeb os\u00f3b z FASD, dlatego s\u0105 mniej skuteczne, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do frustracji i stresu u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie s\u0105 w stanie sprosta\u0107 wymaganiom programu leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Stygmatyzacja zwi\u0105zana z FASD mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0107 istotn\u0105 barier\u0119 w dost\u0119pie do opieki, w wyniku kt\u00f3rej osoby dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 i ich opiekunowie mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 zewn\u0119trznego wstydu w postaci poczucia os\u0105du lub obwiniania za wyzwania zwi\u0105zane z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105.<sup>8 <\/sup>Mo\u017ce to powodowa\u0107 niech\u0119\u0107 do szukania wsparcia i ujawniania prenatalnego nara\u017cenia na alkohol podczas korzystania z us\u0142ug. <sup>9<\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>G\u0142\u00f3wne obszary trudno\u015bci os\u00f3b z FASD<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>FAKTY:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-8cf370e7 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>A\u017c 75% os\u00f3b z FASD ma do\u015bwiadczenie kontaktu z systemem pomocy spo\u0142ecznej ju\u017c w dzieci\u0144stwie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>61% ma przerwane do\u015bwiadczenia szkolne z powodu trudno\u015bci w uczeniu si\u0119 i\/lub zachowania. <sup>10<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>30\u201360% os\u00f3b z FASD ma kontakt z wymiarem sprawiedliwo\u015bci <sup>11<\/sup>, co mo\u017ce by\u0107 wynikiem impulsywno\u015bci, braku zrozumienia norm spo\u0142ecznych oraz trudno\u015bci w podejmowaniu decyzji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Po\u0142owa badanych do\u015bwiadczy\u0142a izolacji w postaci pobytu w areszcie, wi\u0119zieniu lub plac\u00f3wce leczenia uzale\u017cnie\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>50% os\u00f3b uzale\u017cnionych jest od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.<sup>12<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>49% wykazuje nieadekwatne zachowania seksualne, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do konflikt\u00f3w z prawem i trudno\u015bci w relacjach interpersonalnych. <sup>13<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Podwy\u017cszone ryzyko wyst\u0105pienia: cukrzycy typu 2, niskiego poziomu HDL (\u201edobrego\u201d cholesterolu), wysokich tr\u00f3jgliceryd\u00f3w oraz oty\u0142o\u015bci (zw\u0142aszcza u kobiet). <sup>14<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>80% os\u00f3b z FASD ma problemy z samodzielnym \u017cyciem, zdobyciem i utrzymaniem zatrudnienia.<sup>15<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015arednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wynosi zaledwie 34 lata (95% CI: 31\u201337 lat), co jest znacznie poni\u017cej \u015bredniej dla populacji og\u00f3lnej, a w\u015br\u00f3d przyczyn \u015bmierci 15% stanowi\u0105 samob\u00f3jstwa.<sup>16<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Z wzgl\u0119du na prze\u017cyte traumy i podatno\u015b\u0107 na uzale\u017cnienia, doros\u0142e osoby z FASD powinny mie\u0107 ukszta\u0142towan\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3ra pomaga w \u017cyciu. <sup>17<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Wsparcie i zrozumienie pozyskane od opiekun\u00f3w jest czynnikiem stabilizuj\u0105cym i pomagaj\u0105cym r\u00f3wnie\u017c w przysz\u0142o\u015bci, co przek\u0142ada si\u0119 na r\u00f3\u017cne obszary \u017cycia, takie jak edukacja, zatrudnienie czy relacje spo\u0142eczne. Zw\u0142aszcza te ostatnie maj\u0105 kluczowe znaczenie dla doros\u0142ych os\u00f3b z FASD a tworzenie pozytywnej wi\u0119zi z opiekunem znacz\u0105co poprawia nie tylko jako\u015b\u0107 \u017cycia, ale buduje zaufanie i bezpiecze\u0144stwo emocjonalne. Istotn\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu osoby z FASD odgrywa osoba wsp\u00f3\u0142towarzysz\u0105ca, tzw. Comfort Person. Tak\u0105 osob\u0105 mo\u017ce by\u0107 przyjaciel, kto\u015b z rodziny naturalnej czy przysposobionej, pracownik socjalny lub inna osoba pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 pomocow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest to kto\u015b, przy kim lepiej si\u0119 czujemy, rozumie nasze potrzeby, nie ocenia, towarzyszy nam w trudnych sytuacjach czy pomaga w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Dost\u0119pni i wyrozumiali opiekunowie s\u0105 w stanie pomy\u015blnie pom\u00f3c w przej\u015bciu z etapu m\u0142odo\u015bci do funkcjonowania w doros\u0142ym \u017cyciu. Dla os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych FASD wa\u017cne jest posiadanie sieci wsparcia opartego na zasobach i mocnych stronach. <sup>18<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki funkcjonowaniu w bezpiecznym \u015brodowisku osoby z FASD mog\u0105 normalnie \u017cy\u0107, tworzy\u0107 silne relacje spo\u0142eczne, kontynuowa\u0107 edukacj\u0119, znale\u017a\u0107 dobr\u0105 prac\u0119 i si\u0119 realizowa\u0107. W Gdyni jest wiele przyjaznych miejsc, w kt\u00f3rych osoby z FASD znajduj\u0105 pomoc i zrozumienie.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Bibliografia (kliknij, aby rozwin\u0105\u0107):<\/strong><\/summary>\n<p><sup>1<\/sup> Popova S. et al. Fetal alcohol spectrum disorders. Nature Reviews Disease Primers. 2023;9(1):11. https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41572-023-00420-x<\/p>\n\n\n\n<p><sup>2<\/sup> Okulicz-Kozaryn, Katarzyna et al. FASD Prevalence among Schoolchildren in Poland. Journal of applied research in intellectual disabilities : JARID vol. 30,1 (2017): 61-70. doi:10.1111\/jar.12219<\/p>\n\n\n\n<p><sup>3<\/sup> Popova, Svetlana et al. \u201cComorbidity of fetal alcohol spectrum disorder: a systematic review and meta-analysis.\u201d Lancet (London, England) vol. 387,10022 (2016): 978-987. doi:10.1016\/S0140-6736(15)01345-8<\/p>\n\n\n\n<p><sup>4 <\/sup>Burgess, Danielle J, and Karen M Moritz. \u201cPrenatal alcohol exposure and developmental programming of mental illness.\u201d Journal of developmental origins of health and diseasevol. 11,3 (2020): 211-221. doi:10.1017\/S2040174420000082<\/p>\n\n\n\n<p><sup>5<\/sup> O&#8217;Connor, Mary J et al. \u201cPsychiatric illness in a clinical sample of children with prenatal alcohol exposure.\u201d The American journal of drug and alcohol abuse vol. 28,4 (2002): 743-54. doi:10.1081\/ada-120015880<\/p>\n\n\n\n<p><sup>6<\/sup> Inkelis, Sarah M, and Jennifer D Thomas. \u201cSleep in Infants and Children with Prenatal Alcohol Exposure.\u201d Alcoholism, clinical and experimental research, 10.1111\/acer.13803. 31 May. 2018, doi:10.1111\/acer.13803<\/p>\n\n\n\n<p><sup>7<\/sup> Petrenko, Christie L M et al. \u201cPrevention of secondary conditions in fetal alcohol spectrum disorders: identification of systems-level barriers.\u201d Maternal and child health journal vol. 18,6 (2014): 1496-505. doi:10.1007\/s10995-013-1390-y<\/p>\n\n\n\n<p><sup>8<\/sup> Reid, Natasha, et al. &#8222;A Family-Directed Approach for Supporting Individuals with Fetal Alcohol Spectrum Disorders.&#8221; Current Developmental Disorders Reports, vol. 9, no. 1, 2022, pp. 9\u201318. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s40474-021-00241-1.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>9<\/sup> Roozen, Stefanie, et al. &#8222;Understanding the Social Stigma of Fetal Alcohol Spectrum Disorders: From Theory to Interventions.&#8221; Foundations of Science, vol. 27, 2020, pp. 753\u2013771. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10699-020-09676-y.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>10<\/sup> Streissguth, Ann P., et al. &#8222;Risk Factors for Adverse Life Outcomes in Fetal Alcohol Syndrome and Fetal Alcohol Effects.&#8221; Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, vol. 25, 2004, pp. 228\u2013238.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>11 <\/sup>Opova, S., et al. &#8222;Health, Social and Legal Outcomes of Individuals with Diagnosed or at Risk for Fetal Alcohol Spectrum Disorder: Canadian Example.&#8221; Drug and Alcohol Dependence, vol. 219, 2021, article no. 108487. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.drugalcdep.2021.108487.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>12<\/sup> Thanh, Nguyen X., and Egon Jonsson. &#8222;Life Expectancy of People with Fetal Alcohol Syndrome.&#8221; Journal of Population Therapeutics and Clinical Pharmacology, vol. 23, 2016, pp. e53\u2013e59.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>13<\/sup> Popova, Svetlana, et al. &#8222;Fetal Alcohol Spectrum Disorder Prevalence Estimates in Correctional Systems: A Systematic Literature Review.&#8221; Canadian Journal of Public Health, vol. 102, no. 5, 2011, pp. 336\u2013340.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>14<\/sup> Weeks, Olivia, et al. &#8222;Fetal Alcohol Spectrum Disorder Predisposes to Metabolic Abnormalities in Adulthood.&#8221; Journal of Clinical Investigation, vol. 130, no. 5, 2020, pp. 2252\u20132269.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>15 <\/sup>Streissguth, Ann P., et al. &#8222;Risk Factors for Adverse Life Outcomes in Fetal Alcohol Syndrome and Fetal Alcohol Effects.&#8221; Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, vol. 25, 2004, pp. 228\u2013238.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>16 <\/sup>Thanh, Nguyen X., and Egon Jonsson. &#8222;Life Expectancy of People with Fetal Alcohol Syndrome.&#8221; Journal of Population Therapeutics and Clinical Pharmacology, vol. 23, 2016, pp. e53\u2013e59.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>17 <\/sup>Abdul-Rahman OA red., Petrenko CLM, red. Fetal Alcohol Spectrum Disorders. Cham, Szwajcaria: Springer International Publishing; 2023. doi:10.1007\/978-3-031-32386-7.<\/p>\n\n\n\n<p><sup>18 <\/sup>Currie BA, Hoy J, Legge L, Temple VK, Tahir M. Adults with Fetal Alcohol Spectrum Disorder: Factors Associated with Positive Outcomes and Contact with the Criminal Justice System. J Popul Ther Clin Pharmacol. 2016;23(1):e37\u2013e52<\/p>\n<\/details>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dr n. med. Agata Cicho\u0144-Chojnacka <\/strong>\u2013 lekarz, specjalista psychiatrii dzieci i m\u0142odzie\u017cy, terapeuta rodzinny, hipnoterapeuta. Cz\u0142onek International Association for Child and Adolescent Psychiatry and Allied Professions (IACAPAP) oraz Sekcji Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Od 2016 roku pe\u0142ni funkcj\u0119 kierownika Gdy\u0144skiego Centrum Diagnozy i Terapii FASD w Miejskim O\u015brodku Pomocy Spo\u0142ecznej. W ramach prowadzonej specjalistycznej praktyki lekarskiej KEJA-MED zajmuje si\u0119 diagnoz\u0105 i leczeniem zaburze\u0144 psychicznych dzieci i m\u0142odzie\u017cy, kwalifikacj\u0105 do dalszej terapii. Ponadto, prowadzi wyk\u0142ady, warsztaty psychoedukacyjne dla pedagog\u00f3w, psycholog\u00f3w i opiekun\u00f3w dzieci. Jej szczeg\u00f3lnym obszarem zainteresowania jest wczesna wi\u0119\u017a oraz zaburzenia potraumatyczne u dzieci i m\u0142odzie\u017cy. By\u0142a kilkukrotnie nagradzana za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz dzieci dotkni\u0119tych traum\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Julita Ostrowska <\/strong>\u2013 uko\u0144czy\u0142a studia pedagogiczne, od prawie 20 lat zwi\u0105zana z MOPS w Gdyni. Pracuje jako pracownik kluczowy &#8211; specjalista pracy socjalnej w GCDiT FASD. Posiada du\u017co zainteresowa\u0144 i umiej\u0119tno\u015bci. Praca i pomoc osobom potrzebuj\u0105cym inspiruj\u0105 j\u0105 do tworzenia r\u00f3\u017cnych projekt\u00f3w i wydarze\u0144. Jej pasj\u0105 s\u0105 aktywno\u015bci zwi\u0105zane z wykorzystywaniem umiej\u0119tno\u015bci manualnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Tekst pochodzi z 11. numeru rocznika \u201eOtwarte Bramy\u201d. Z pe\u0142n\u0105 tre\u015bci\u0105 czasopisma mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Otwarte-Bramy.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tutaj \u2013 kliknij i sprawd\u017a<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaburzenia neurorozwojowe zwi\u0105zane z alkoholem, znane r\u00f3wnie\u017c jako Spektrum P\u0142odowych Zaburze\u0144 Alkoholowych (FASD) s\u0105 jednym z najcz\u0119stszych zaburze\u0144 neurorozwojowych na \u015bwiecie. Wskazuje si\u0119 na niedoszacowanie i nisk\u0105 wykrywalno\u015b\u0107 problemu, wynikaj\u0105c\u0105 z braku \u015bwiadomo\u015bci, trudno\u015bci diagnostycznych oraz l\u0119ku przed stygmatyzacj\u0105.1 W Polsce rozpowszechnienie FASD wynosi niemniej ni\u017c 2%, a FAS wyst\u0119puje u co najmniej 4 os\u00f3b [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2678,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wszystkie"],"aioseo_notices":[],"magazineBlocksPostFeaturedMedia":{"thumbnail":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-150x150.jpg","medium":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-300x151.jpg","medium_large":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-768x385.jpg","large":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-1024x514.jpg","1536x1536":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-1536x771.jpg","2048x2048":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17.jpg"},"magazineBlocksPostAuthor":{"name":"Pracownia Latarnik","avatar":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d57a8b00d097dc665b1acf25e79882e15157ad223521db56d2ecbf772fa5174?s=96&d=mm&r=g"},"magazineBlocksPostCommentsNumber":false,"magazineBlocksPostExcerpt":"Zaburzenia neurorozwojowe zwi\u0105zane z alkoholem, znane r\u00f3wnie\u017c jako Spektrum P\u0142odowych Zaburze\u0144 Alkoholowych (FASD) s\u0105 jednym z najcz\u0119stszych zaburze\u0144 neurorozwojowych na \u015bwiecie. Wskazuje si\u0119 na niedoszacowanie i nisk\u0105 wykrywalno\u015b\u0107 problemu, wynikaj\u0105c\u0105 z braku \u015bwiadomo\u015bci, trudno\u015bci diagnostycznych oraz l\u0119ku przed stygmatyzacj\u0105.1 W Polsce rozpowszechnienie FASD wynosi niemniej ni\u017c 2%, a FAS wyst\u0119puje u co najmniej 4 os\u00f3b [&hellip;]","magazineBlocksPostCategories":["Wszystkie"],"magazineBlocksPostViewCount":57,"magazineBlocksPostReadTime":9,"magazine_blocks_featured_image_url":{"full":["https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17.jpg",1614,810,false],"medium":["https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-300x151.jpg",300,151,true],"thumbnail":["https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Ilustracyjne-17-150x150.jpg",150,150,true]},"magazine_blocks_author":{"display_name":"Pracownia Latarnik","author_link":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/?author=1"},"magazine_blocks_comment":0,"magazine_blocks_author_image":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d57a8b00d097dc665b1acf25e79882e15157ad223521db56d2ecbf772fa5174?s=96&d=mm&r=g","magazine_blocks_category":"<a href=\"#\" class=\"category-link category-link-1\">Wszystkie<\/a>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2671"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2679,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2671\/revisions\/2679"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}