{"id":2294,"date":"2025-07-08T17:48:32","date_gmt":"2025-07-08T15:48:32","guid":{"rendered":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/?p=2294"},"modified":"2025-07-08T18:12:46","modified_gmt":"2025-07-08T16:12:46","slug":"w-ubieglym-roku-spadla-liczba-samobojstw-dalsza-reforma-psychiatrii-powinna-pomoc-utrzymac-te-tendencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/?p=2294","title":{"rendered":"W ubieg\u0142ym roku spad\u0142a liczba samob\u00f3jstw. Dalsza reforma psychiatrii powinna pom\u00f3c utrzyma\u0107 t\u0119 tendencj\u0119"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W&nbsp;2024 roku po raz pierwszy od kilku lat liczba samob\u00f3jstw w&nbsp;Polsce spad\u0142a, jednak skala problemu wci\u0105\u017c jest powa\u017cna. Polska jest w&nbsp;trakcie reformy psychiatrii, w&nbsp;ramach kt\u00f3rej najwi\u0119kszy nacisk w&nbsp;kszta\u0142towaniu opieki ma by\u0107 po\u0142o\u017cony na wsparcie \u015brodowiskowe. Eksperci zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c na potrzeb\u0119 utrzymania dzia\u0142a\u0144 oddolnych i&nbsp;podniesienia spo\u0142ecznej wiedzy na temat prewencji suicydalnej. Bardzo istotne w&nbsp;tym kontek\u015bcie jest odpowiednie kszta\u0142towanie dyskursu medialnego, a tak\u017ce edukowanie na temat tego, jakie zasady s\u0105 kluczowe w&nbsp;pierwszej pomocy emocjonalnej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013 W 2024 roku pierwszy raz od kilkunastu lat mieli\u015bmy du\u017cy spadek samob\u00f3jstw w&nbsp;populacji og\u00f3lnej \u2013 na poziomie oko\u0142o 7 proc. Pierwszy raz od kilkunastu lat mamy poni\u017cej 5 tys. samob\u00f3jstw w&nbsp;Polsce, a co najwa\u017cniejsze, najwi\u0119kszy spadek notujemy w&nbsp;grupie dzieci i&nbsp;m\u0142odzie\u017cy do 19. roku \u017cycia, a\u017c&nbsp;12-proc., wi\u0119c jest to \u015bwiate\u0142ko nadziei. Je\u017celi chodzi o&nbsp;pr\u00f3by samob\u00f3jcze, tu mamy niewielki wzrost populacji og\u00f3lnej, o&nbsp;oko\u0142o 6 proc., a w&nbsp;przypadku dzieci \u2013 o&nbsp;oko\u0142o 3 proc., wi\u0119c w&nbsp;tym przedziale wiekowym mamy wyhamowan\u0105 tendencj\u0119 wzrostow\u0105 \u2013&nbsp;m\u00f3wi w&nbsp;wywiadzie dla&nbsp;agencji Newseria dr Halszka Witkowska z&nbsp;Instytutu Psychiatrii i&nbsp;Neurologii w&nbsp;Warszawie, ekspertka Biura ds. Zapobiegania Zachowaniom Samob\u00f3jczym i&nbsp;wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Z raportu opracowanego przez&nbsp;Biuro ds. Zapobiegania Zachowaniom Samob\u00f3jczym na podstawie danych Komendy G\u0142\u00f3wnej Policji wynika, \u017ce w&nbsp;2024 roku liczba samob\u00f3jstw w&nbsp;Polsce wynios\u0142a 4845, podczas gdy dekad\u0119 wcze\u015bniej by\u0142o ich 6165 (spadek wyni\u00f3s\u0142 -21,4 proc.). Tylko w&nbsp;ci\u0105gu ostatniego roku liczba spad\u0142a o&nbsp;prawie 400 przypadk\u00f3w, czyli 7,4 proc. To najwi\u0119kszy spadek od 10 lat. Z danych Policji wynika, \u017ce ka\u017cdego dnia w&nbsp;Polsce oko\u0142o 13 os\u00f3b odbiera sobie \u017cycie, a 11 z&nbsp;nich to m\u0119\u017cczy\u017ani. W\u015br\u00f3d os\u00f3b w&nbsp;wieku od 19 do 64 lat 86 proc. samob\u00f3jstw pope\u0142niaj\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani. W grupie poni\u017cej 19 lat odsetek dziewcz\u0105t odbieraj\u0105cych sobie \u017cycie wynosi 43 proc.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013&nbsp;Na zachowania samob\u00f3jcze z&nbsp;jednej strony wp\u0142ywaj\u0105 czynniki indywidualne, z&nbsp;drugiej strony czynniki sytuacyjne, \u015brodowiskowe, a potem spo\u0142eczne i&nbsp;kulturowe. Czynniki spo\u0142eczne to takie jak wojna w&nbsp;Ukrainie, pandemia, kryzys ekonomiczny. Nie&nbsp;wiemy, w&nbsp;jaki spos\u00f3b ona&nbsp;si\u0119&nbsp;odbije na mieszka\u0144cach teren\u00f3w, kt\u00f3rych dotkn\u0119\u0142a najbardziej, wi\u0119c trudno w&nbsp;tej chwili prognozowa\u0107. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce to, jak du\u017cy jest kryzys, to jest jedna kwestia, ale druga kwestia jest te\u017c taka, czy osoby, kt\u00f3re go do\u015bwiadczaj\u0105, maj\u0105 odpowiednie zasoby, \u017ceby sobie z&nbsp;nim poradzi\u0107. Trudno m\u00f3wi\u0107 o&nbsp;prognozach na przysz\u0142o\u015b\u0107, natomiast na pewno trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce podj\u0119te dzia\u0142ania w&nbsp;Polsce zaczynaj\u0105 przynosi\u0107 efekty, wi\u0119c trzeba je po prostu wzmocni\u0107 i&nbsp;kontynuowa\u0107&nbsp;\u2013&nbsp;podkre\u015bla dr Halszka Witkowska.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<center><iframe loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"450\" src=\"https:\/\/embed.newseria.pl\/obsadz_news\/1796341258\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/center>\n\n\n\n<p>Fundamentalne znaczenie dla&nbsp;kszta\u0142towania zdrowia psychicznego Polak\u00f3w ma trwaj\u0105ca reforma polskiej psychiatrii. Jej celem jest odwr\u00f3cenie dotychczasowego modelu, opartego na szpitalach, na rzecz wsparcia \u015brodowiskowego. Zmiany tocz\u0105 si\u0119 dwutorowo \u2013 w&nbsp;odniesieniu do psychiatrii dzieci i&nbsp;m\u0142odzie\u017cy oraz&nbsp;os\u00f3b doros\u0142ych. Od 2020 roku zosta\u0142o stworzonych oko\u0142o 500 plac\u00f3wek \u015bwiadcz\u0105cych wsparcie \u015brodowiskowe dla&nbsp;dzieci i&nbsp;m\u0142odzie\u017cy. W ka\u017cdym wojew\u00f3dztwie dzia\u0142a te\u017c ju\u017c O\u015brodek Wysokospecjalistycznej Ca\u0142odobowej Opieki Psychiatrycznej. Du\u017co wolniej zmiany zachodz\u0105 w&nbsp;psychiatrii os\u00f3b doros\u0142ych. Od 2018 roku trwa pilota\u017c Centr\u00f3w Zdrowia Psychicznego \u2013 najd\u0142u\u017cszy program pilota\u017cowy w&nbsp;historii, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyd\u0142u\u017cony do ko\u0144ca tego roku. W\u00f3wczas rozwi\u0105zania te maj\u0105 obejmowa\u0107 ok. 80 proc. populacji kraju. Dzi\u015b jest to mniej wi\u0119cej po\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013 Jest coraz wi\u0119cej miejsc pomocowych w&nbsp;Polsce, oczywi\u015bcie jeszcze nie&nbsp;w&nbsp;ka\u017cdym miejscu, bo s\u0105 nadal miejsca na wsiach, w&nbsp;ma\u0142ych miasteczkach, ale tak\u017ce czasami w&nbsp;du\u017cych miastach, gdzie s\u0105 kolejki, ale mimo wszystko jest coraz wi\u0119kszy dost\u0119p do pomocy. S\u0105 Centra Zdrowia Psychicznego, s\u0105 \u015brodowiskowe punkty wsparcia dla&nbsp;dzieci i&nbsp;m\u0142odzie\u017cy, wi\u0119c mamy coraz wi\u0119cej takich miejsc i&nbsp;miejmy nadziej\u0119, \u017ce to wp\u0142ynie na zmniejszaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczb\u0119 samob\u00f3jstw albo b\u0119dzie zasobem pozytywnym w&nbsp;momencie, kiedy przyjdzie nam si\u0119 mierzy\u0107 z&nbsp;kolejnym powa\u017cnym kryzysem spo\u0142ecznym&nbsp;\u2013 ocenia ekspertka Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Jest r\u00f3wnie\u017c Krajowy Program Zapobiegania Zachowaniom Samob\u00f3jczym realizowany przez&nbsp;Ministerstwo Zdrowia na lata 2021\u20132025. Jak dodaje ekspertka, r\u00f3wnie wa\u017cne, co zmiany systemowe s\u0105 tak\u017ce inicjatywy oddolne.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013 Mi\u0119dzy innymi takie jak serwis pomocowy \u201e\u017bycie warte jest rozmowy\u201d, kt\u00f3ry udziela bezp\u0142atnie i&nbsp;anonimowo pomocy na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, nie&nbsp;tylko osobom w&nbsp;kryzysie, ale tak\u017ce ich bliskim. S\u0105 bezp\u0142atne konsultacje dla&nbsp;rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzieci w&nbsp;kryzysie samob\u00f3jczym, dla&nbsp;os\u00f3b w&nbsp;\u017ca\u0142obie, dla&nbsp;nauczycieli, dla&nbsp;szk\u00f3\u0142, gdzie dosz\u0142o do pr\u00f3by samob\u00f3jczej lub samob\u00f3jstwa ucznia, wi\u0119c ta pomoc robi si\u0119 coraz bardziej dost\u0119pna \u2013&nbsp;wymienia ekspertka Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Jak dodaje, bardzo wa\u017cna jest te\u017c wsp\u00f3\u0142praca z&nbsp;dziennikarzami. Zwr\u00f3ci\u0142a na to uwag\u0119 \u015awiatowa Organizacja Zdrowia, kt\u00f3ra opublikowa\u0142a w&nbsp;2023 roku poradnik o&nbsp;tym, w&nbsp;jaki spos\u00f3b nale\u017cy informowa\u0107 w&nbsp;artyku\u0142ach i&nbsp;materia\u0142ach dziennikarskich o&nbsp;sprawach zwi\u0105zanych z&nbsp;samob\u00f3jstwami. W Polsce, w&nbsp;ramach Krajowego Programu Zapobiegania Samob\u00f3jstwom, prowadzony jest monitoring medi\u00f3w, s\u0105 tak\u017ce organizowane szkolenia dla&nbsp;dziennikarzy.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013&nbsp;Biuro ds. Zapobiegania Samob\u00f3jstwom podj\u0119\u0142o ju\u017c kilka tysi\u0119cy interwencji. Zosta\u0142o przeprowadzonych ponad 700 wywiad\u00f3w z&nbsp;ekspertami, w&nbsp;kt\u00f3rych zawarta jest promocja pierwszej pomocy emocjonalnej oraz&nbsp;tego, jak zauwa\u017cy\u0107 kryzys samob\u00f3jczy i&nbsp;jak zareagowa\u0107&nbsp;\u2013&nbsp;dodaje dr Halszka Witkowska.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Jak wskazuje ekspertka, w&nbsp;pierwszej pomocy emocjonalnej nale\u017cy si\u0119 trzyma\u0107 zasady 4Z: zauwa\u017cy\u0107, zapyta\u0107, zaakceptowa\u0107 i&nbsp;zareagowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013 Pierwsze to zauwa\u017cy\u0107 cz\u0142owieka w&nbsp;kryzysie. Wa\u017cne jest, \u017ceby\u015bmy znali sygna\u0142y ostrzegawcze, takie jak wycofanie si\u0119 z&nbsp;towarzystwa, niech\u0119\u0107 do podejmowania aktywno\u015bci, m\u00f3wienie o&nbsp;tym, \u017ce jest si\u0119 beznadziejnym, spadek poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Druga kwestia to zadawanie pyta\u0144: z&nbsp;czym si\u0119 mierzysz, czy masz my\u015bli samob\u00f3jcze, to jest bardzo wa\u017cny element. Trzecie to zaakceptowanie tego, \u017ce obecne problemy dla&nbsp;kogo\u015b s\u0105 wystarczaj\u0105co du\u017ce, aby on faktycznie my\u015bla\u0142 o&nbsp;\u015bmierci.&nbsp;Dopiero czwarty krok to jest zareagowa\u0107, czyli udzieli\u0107 pomocy, ale tak\u017ce zach\u0119ci\u0107 do spotkania ze specjalist\u0105 \u2013&nbsp;radzi suicydolo\u017cka.&nbsp;<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Newseria<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W&nbsp;2024 roku po raz pierwszy od kilku lat liczba samob\u00f3jstw w&nbsp;Polsce spad\u0142a, jednak skala problemu wci\u0105\u017c jest powa\u017cna. Polska jest w&nbsp;trakcie reformy psychiatrii, w&nbsp;ramach kt\u00f3rej najwi\u0119kszy nacisk w&nbsp;kszta\u0142towaniu opieki ma by\u0107 po\u0142o\u017cony na wsparcie \u015brodowiskowe. Eksperci zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c na potrzeb\u0119 utrzymania dzia\u0142a\u0144 oddolnych i&nbsp;podniesienia spo\u0142ecznej wiedzy na temat prewencji suicydalnej. Bardzo istotne w&nbsp;tym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2299,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[53,1],"tags":[],"class_list":["post-2294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nauka","category-wszystkie"],"aioseo_notices":[],"magazineBlocksPostFeaturedMedia":{"thumbnail":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-150x150.jpg","medium":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-300x151.jpg","medium_large":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-768x385.jpg","large":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-1024x514.jpg","1536x1536":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-1536x771.jpg","2048x2048":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne.jpg"},"magazineBlocksPostAuthor":{"name":"Pracownia Latarnik","avatar":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d57a8b00d097dc665b1acf25e79882e15157ad223521db56d2ecbf772fa5174?s=96&d=mm&r=g"},"magazineBlocksPostCommentsNumber":false,"magazineBlocksPostExcerpt":"W&nbsp;2024 roku po raz pierwszy od kilku lat liczba samob\u00f3jstw w&nbsp;Polsce spad\u0142a, jednak skala problemu wci\u0105\u017c jest powa\u017cna. Polska jest w&nbsp;trakcie reformy psychiatrii, w&nbsp;ramach kt\u00f3rej najwi\u0119kszy nacisk w&nbsp;kszta\u0142towaniu opieki ma by\u0107 po\u0142o\u017cony na wsparcie \u015brodowiskowe. Eksperci zwracaj\u0105 jednak uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c na potrzeb\u0119 utrzymania dzia\u0142a\u0144 oddolnych i&nbsp;podniesienia spo\u0142ecznej wiedzy na temat prewencji suicydalnej. Bardzo istotne w&nbsp;tym [&hellip;]","magazineBlocksPostCategories":["Nauka","Wszystkie"],"magazineBlocksPostViewCount":172,"magazineBlocksPostReadTime":6,"magazine_blocks_featured_image_url":{"full":["https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne.jpg",1614,810,false],"medium":["https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-300x151.jpg",300,151,true],"thumbnail":["https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Ilustracyjne-150x150.jpg",150,150,true]},"magazine_blocks_author":{"display_name":"Pracownia Latarnik","author_link":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/?author=1"},"magazine_blocks_comment":0,"magazine_blocks_author_image":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d57a8b00d097dc665b1acf25e79882e15157ad223521db56d2ecbf772fa5174?s=96&d=mm&r=g","magazine_blocks_category":"<a href=\"#\" class=\"category-link category-link-53\">Nauka<\/a> <a href=\"#\" class=\"category-link category-link-1\">Wszystkie<\/a>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2294"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2303,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2294\/revisions\/2303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/centrumsamopomocy.pl\/latarnik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}